Steward-Owned = Laureaat Radicale Vernieuwer 2026

Steward-Owned werd verkozen als één van de tien Radicale Vernieuwers. Da's een zalige erkenning voor deze nog jonge beweging. Een erkenning die we niet alleen voor onszelf vieren, maar voor iedereen die gelooft dat eigenaarschap het meest onderschatte puzzelstukje is in de transitie naar het soort economie die onze samenleving echt nodig heeft.

Wat zijn de Radicale Vernieuwers?

Iedere 2 jaar zoekt Sociale Innovatiefabriek– de trekker achter Radicale Vernieuwers– naar oplossingen die het bestaande systeem niet optimaliseren, maar fundamenteel herdenken.  

Geen lagen vernis.
Geen incrementele verbeteringen.
Echte paradigmashifts. 

Initiatieven die een antwoord bieden op dringende maatschappelijke uitdagingen door de diepste aannames van ons huidige systeem ter discussie te stellen. 

Om de 2 jaar worden er 10 laureaten geselecteerd. Wij zijn er dit jaar één van.

Oh ja, er is ook nog een publieksprijs.  

Niet zo gek, denk je misschien. Want precies dat - het herdenken van een diepe aanname - is waar Steward Ownership over gaat.  

Hoe eigenaarschap is georganiseerd blijkt een cruciale factor opdat een bedrijf op lange termijn haar maatschappelijke doelen wel of niet blijft nastreven.  

Is Steward Ownership dan zo radicaal?

Ja & Nee

Ja, want Steward Ownership is absoluut een paradigmashift. Het is ontleren van wat ons al zo lang geleerd is. 't Is Radicaal eigenaarschap herdenken: weg van financiële zwaartekracht en het ontbundelen van controlerechten en financiële rechten op een bedrijf. 

Dat klinkt allemaal best radicaal. En vernieuwend. 

Of we gooien er catchy quotes tegenaan: 

“This is not woke capitalism, this is the future of business."

- Patagonia -

Eigenaarschap is in zekere zin de volgende grens in het realiseren van purpose en een ander soort (multistakeholder) kapitalisme. Maar terwijl we het over de toekomst hebben, brengt steward ownership ons eigelijk terug naar de oorsprong van ondernemingen.

Hoewel de term pas in 2016 voor het eerst werd genoemd, is het tegelijk een heel oud idee, door pioniers zoals Bosch, Zeiss of Carlsberg toegepast sinds de 19e eeuw. Meer nog, de onderliggende filosofie is geworteld in eeuwenoude praktijken van verantwoordelijkheid en Stewardship. 

Het gaat dus om verantwoordelijk  eigenaarschap. Over intergenerationeel eigenaarschap. 

Toch lijkt steward ownership in schril contrast te staan met hoe we bedrijven de laatste decennia vormgeven. Bedrijven als melkkoe, als een verhandelbare commodity. 

En het is net daar waar we vanaf moeten.  

Een bedrijf kan een prototype zijn van de wereld waarin u wilt leven.

Zo gek klinkt dat toch niet? 

Mensen stellen zelden vragen bij bedrijfseigenaarschap. Toch vormt het stilletjes alles. Wie macht heeft, hoe beslissingen worden genomen, wat prioriteit krijgt en uiteindelijk wat duurzaam standhoudt.  

The only business of business is business

Er zit een denkfout in hoe we onze economie hebben opgebouwd. Geen fout aan de oppervlakte, maar diep in de structuur. In de manier waarop bedrijven eigendom organiseren. 

De dominante logica  luidt al decennia: bestaan om aandeelhouderswaarde te creëren. Milton Friedman verwoordde het in 1970 scherp:„The only social responsibility of business is to increase its profits.“ Die zin heeft ons economisch denken sindsdien dieper gevormd dan we misschien beseffen. 

Het gevolg? 

Zelfs de meest gedreven ondernemers, zelfs de bedrijven met de meest oprechte missie, opereren binnen een structuur met het risico op termijn financiële logica boven missiegerichtheid plaatst. Niet door kwade wil. Maar by design. Het is een soort magnetisch veld, waar bedrijven vroeg of laat naartoe getrokken worden. Vooral op pivotale momenten. Als het heel goed of heel slecht gaat.  

Missiedrift. Kortetermijndenken. Bedrijven die verhandeld worden als activa. 

Het zijn geen aberraties, het jammergenoeg logische (soms onvermijdbare) uitkomsten van een systeem dat eigenaarschap verkeerd heeft ingericht.  

Meer nog: mogen we van bedrijven in deze aandeelhouderseconomie wel ooit verwachten dat ze blijvend focussen op het goede doen, als ze daar helemaal niet op ingericht zijn? Het is een ingebakken systeem van “capitalizing the gains, socializing the losses”. Hoe goed de bedoelingen van velen ook moge zijn…  

Het ontbrekende puzzelstukje

Steward Ownership is geen intentie, geen nieuwe wet, geen subsidieregeling, geen label. Het is een fundamentele heruitvinding van wat eigenaarschap kan betekenen. 

En het idee is verrassend eenvoudig. 

Wat als we bedrijven bouwen op 2 principes?

1. Zelfbeschikking
De existentiële controle over het bedrijf is niet langer te koop of overerfbaar. Ze wordt doorgegeven aan mensen met een sterke verbondenheid met de missie — Steward-owners. Zij sturen op continuïteit, onafhankelijkheid en missie. 

2. Missiegerichtheid
Bedrijfswinsten kunnen nooit eindeloos onttrokken worden. Ze worden ingezet voor de missie. Oprichters en financierders kunnen een faire, maar begrensde return ontvangen. Winst dient missie. Winst is een middel, geen doel op zich. 

En deze 2 principes worden onomkeerbaar in het juridisch DNA van een bedrijf verankerd. 

Slechts twee principes. Maar de impact is immens. Want als je eigenaarschap anders organiseert, verandert alles: wiens stem telt, hoe succes eruitziet, binnen welke logica de meest existentiële beslissingen worden genomen. 

Bedrijven als Patagonia, Bosch, Ecosia, Signal, The Guardian en zelfs De Efteling zijn al decennia of recent steward-owned. Wereldwijd groeit de beweging snel: meer dan 2000 missiegedreven bedrijven, met een jaarlijkse verdubbeling die in zicht is. 

Onze economie is a system of power. Eigendom is a system of power. Als eigendom de regels van macht en waarde bepaalt, dan betekent systemische verandering: de eigendomslogica veranderen. 

De Belgische beweging

In oktober 2024 startten we, gestuwd door het ecosysteem van Purpose, de Belgische beweging met 18 ambassadeurs, een lanceringsevenement in mei 2025 en een groeiend ecosysteem van partners, financiers en pioniers. 

En deze beweging gaat sneller dan verwacht. Honderden bedrijven en financierders stelden vragen. Veertig verkenningen werden opgestart. En in 2026 namen al 8 bedrijven - van startups KMO’s en familiebedrijven - de beslissing om steward-owned te worden. 

Zo verschuiven het narratief. Niet van wat bedrijven doen, maar hoe bedrijven eigendom en macht organiseren. Omdat dáár de meest structurele hefboom zit voor échte verandering.  

En die wereldwijde beweging trekken wij in België. We duwen we op elk knopje dat daarvoor nodig is. 

Wat deze erkenning betekent

Geselecteerd worden als Radicale Vernieuwer is een bevestiging dat eigenaarschap — een thema dat lang technisch of juridisch leek — nu erkend wordt als een als een cruciaal maatschappelijk vraagstuk. 

We zijn natuurlijk dankbaar voor de erkenning. Maar bovenal moet het een katalysator zijn. Want de echte ambitie is veel groter: dat elke ondernemer, elke radicale vernieuwer en elke aandeelhouder in België weet dat dit bestaat. 

Dat Steward Ownership een reëel, toegankelijk alternatief is.

Dat een onderneming echt kan bestaan voor haar missie - voor altijd. Tenminste voor wie een ogenschijnlijk ‘saai’ thema als eigenaarschap radicaal anders durft te denken. 

Ontleren wat ons al zo lang geleerd is. 

Het is weg van de financiële zwaartekracht. 

Het is radicaal eigenaarschap herdenken. 

En het begint hier. In België. Nu. 

Enkel zo kunnen we in de toekomst onafhankelijke en missiegerichte ondernemingen bouwen. 

Ben je ondernemer, investeerder of beleidsmaker en wil je meer weten over Steward Ownership? 

Neem contact op of schrijf je in voor onze nieuwsbrief.